Pomoc:FAQ ‚Äď Wikipedia, wolna encyklopedia
发布时间:2026-09-13 | 浏览:1
FAQ ( ang. Frequently Asked Questions , najczńôŇõciej zadawane pytania) ‚Äď czńôsto zadawane, podstawowe pytania i odpowiedzi na temat polskojńôzycznej Wikipedii.
JeŇõli chcesz, by wyŇõwietlaŇāa Ci sińô wińôksza czcionka:
zaŇā√≥Ňľ sobie konto w Wikipedii: (kliknij tutaj)
edytuj swój centralny plik CSS: ( kliknij tutaj )
wpisz: body {font-size: 24px;}
zapisz i kliknij ‚ÄěprzeŇāaduj‚ÄĚ w swojej przeglńÖdarce.
OdtńÖd duŇľa czcionka wyŇõwietli sińô niemal wszńôdzie ‚Äď takŇľe w menu i zakŇāadkach.
W artykule jest bŇāńÖd. Gdzie moŇľna to zgŇāosińá? Czy mogńô go poprawińá?
Po pierwsze, obowińÖzuje zasada ‚Äě ŇõmiaŇāo modyfikuj strony ‚ÄĚ. MoŇľesz samodzielnie poprawińá bŇāńÖd. JeŇõli jest to liter√≥wka czy inny bŇāńÖd redakcyjny, to na stronie artykuŇāu, na kt√≥rej jest bŇāńÖd, klikasz w przycisk ‚ÄěEdytuj‚ÄĚ (na g√≥rze strony), wyszukujesz fragment tekstu i go poprawiasz. Potem klikasz w ‚ÄěZapisz‚ÄĚ, wpisujesz w opisie zmian skr√≥t lit. , bńÖdŇļ dr. red. , klikasz w ‚ÄěZapisz stronńô‚ÄĚ i‚Ķ juŇľ.
JeŇľeli jest to powaŇľniejszy bŇāńÖd ‚Äď kliknij w link do dyskusji (‚ÄěDyskusja‚ÄĚ na g√≥rze strony artykuŇāu) i opisz go tak, jak potrafisz. JeŇõli masz moŇľliwoŇõńá, moŇľesz teŇľ poprawińá powaŇľniejsze bŇāńôdy merytoryczne. Zr√≥b to zgodnie z zasadami Wikipedii, podaj Ňļr√≥dŇāo , z kt√≥rego czerpiesz wiedzńô, postaraj sińô teŇľ, by wpisywana treŇõńá byŇāa neutralna i zgodna z encyklopedycznym stylem .
MoŇľesz zgŇāosińá bŇāńÖd. W menu po lewej stronie, w zakŇāadce ‚ÄěDla czytelnik√≥w‚ÄĚ, znajduje sińô opcja ‚Üí ‚ÄěZgŇāoŇõ bŇāńÖd‚ÄĚ. BńôdńÖc na stronie artykuŇāu, kliknij i zgŇāoŇõ ‚Äď napisz, na czym bŇāńÖd polega.
Chcńô napisańá nowy artykuŇā. Od czego mam zaczńÖńá? Jak to zrobińá krok po kroku?
Polecamy zobaczyńá stronńô Pomoc:Jak napisańá nowy artykuŇā .
Na poczńÖtek spr√≥buj eksperymentalnie wykonańá kilka edycji, aby zobaczyńá na czym to wszystko polega. MoŇľesz zaczńÖńá od strony Pomoc:Pierwsze kroki .
MoŇľesz zaŇāoŇľyńá konto i napisańá pierwszy artykuŇā w brudnopisie. Link do niego pojawi sińô po zarejestrowaniu na g√≥rze strony, obok Twojej nazwy uŇľytkownika. Gdy juŇľ je stworzysz, skontaktuj sińô z kt√≥rymŇõ z przewodnik√≥w z proŇõbńÖ o ocenńô, czy wszystko jest okej. KaŇľdy kolejny artykuŇā bńôdzie Ňāatwiejszy do napisania.
Napisany przeze mnie artykuŇā zostaŇā usunińôty. Dlaczego? Czy moŇľna go przywr√≥cińá?
Powod√≥w usunińôcia mogŇāo byńá kilka.
JeŇľeli artykuŇā zostaŇā przepisany Ňľywcem z innej strony, prawdopodobnie zostaŇā usunińôty jako naruszajńÖcy prawa autorskie .
JeŇľeli dotyczyŇā maŇāo istotnej kwestii, m√≥gŇā zostańá usunińôty jako nienadajńÖcy sińô do encyklopedii .
JeŇľeli nikt nie miaŇā moŇľliwoŇõci potwierdzińá Ňļr√≥dŇāami opisywanego faktu, m√≥gŇā zostańá usunińôty jako nieweryfikowalny .
JeŇľeli forma i treŇõńá raŇľńÖco odbiegaŇāy od przyjńôtych zasad, artykuŇā zostaŇā usunińôty w trybie ekspresowym (bez przeprowadzenia dyskusji na ten temat). JeŇõli sńÖ wńÖtpliwoŇõci, czy artykuŇā usunńÖńá, najpierw przeprowadzana jest dyskusja w Poczekalni , w kt√≥rej moŇľe brańá udziaŇā kaŇľdy.
MogŇāy teŇľ byńá i inne powody. Najczńôstsze przyczyny usuwania artykuŇā√≥w zebrane zostaŇāy na stronie Pomoc:Dlaczego m√≥j artykuŇā zostaŇā usunińôty?
MoŇľesz sprawdzińá, jaka byŇāa przyczyna usunińôcia. Wpisz tytuŇā artykuŇāu na tej stronie i zobacz uzasadnienie skasowania. JeŇľeli chcesz uzyskańá dalsze wyjaŇõnienia, skontaktuj sińô z administratorem, kt√≥ry usunńÖŇā artykuŇā.
JeŇľeli usunińôta treŇõńá nie naruszaŇāa prawa, a temat przystaje do encyklopedii, po odpowiednim dopracowaniu zgodnie z zasadami (dodaniu Ňļr√≥deŇā, napisaniu go w spos√≥b neutralny, poszerzeniu, doprowadzeniu do odpowiedniej formy itd.) istnieje moŇľliwoŇõńá odtworzenia artykuŇāu. Jednak przed zamieszczeniem treŇõci wŇõr√≥d innych artykuŇā√≥w, naleŇľy jńÖ dopracowańá. Dlatego odtworzonńÖ treŇõńá moŇľna wstńôpnie umieŇõcińá np. w Twoim brudnopisie. ZaŇā√≥Ňľ w tym celu konto (jeŇõli go jeszcze nie masz) i poproŇõ na stronie Wikipedia:ProŇõby do administrator√≥w o skopiowanie treŇõci z usunińôtego artykuŇāu do Twojego brudnopisu.
Czy i kiedy wolno kopiowańá treŇõci z innych Ňļr√≥deŇā? Od kogo moŇľna otrzymańá zgodńô na ich wykorzystanie?
O ile treŇõci nadawaŇāyby sińô do zamieszczania w encyklopedii, to konieczna jest zgoda autora na opublikowanie ich na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach 4.0 (CC-BY-SA 4.0). Co najwyŇľej moŇľna, odpowiednio zaznaczajńÖc (podajńÖc autora), wykorzystańá kr√≥tki fragment w postaci cytatu. Nie dotyczy to jedynie treŇõci, kt√≥rych autor bńÖdŇļ autorzy (dotyczy takŇľe tŇāumaczy) nie ŇľyjńÖ od 70 lub wińôcej lat (musimy wtedy znańá autora i jego datńô Ňõmierci) oraz innych materiaŇā√≥w znajdujńÖcych sińô w domenie publicznej .
W przypadku ŇľyjńÖcych autor√≥w, jeŇõliby zgodzili sińô oni na zamieszczenie treŇõci na powyŇľszej licencji, to zgoda pisemna powinna byńá dostarczona z ich adresu mailowego na adres permissions-pl@wikimedia.org . MoŇľe ewentualnie byńá przesŇāana z Twojego maila (za pomocńÖ funkcji ‚ÄěprzeŇõlij dalej‚ÄĚ). Nie moŇľe byńá to zgoda typu ‚Äď ‚Äě zgadzam sińô na zamieszczenie treŇõci z‚Ķ w Wikipedii ‚ÄĚ, poniewaŇľ kaŇľda treŇõńá znajdujńÖca sińô w Wikipedii moŇľe byńá dalej, na warunkach licencji, kopiowana. Aby spr√≥bowańá uzyskańá takńÖ zgodńô, moŇľesz skorzystańá z wzorca ze strony Szablon zapytania o prawa autorskie .
OczywiŇõcie, publikujńÖc teksty znalezione w sieci, nie zapomnij o pozostaŇāych zasadach Wikipedii , w szczeg√≥lnoŇõci zadbaj o to, aby tekst byŇā neutralny i poparty zewnńôtrznymi Ňļr√≥dŇāami (jeŇõli np. jest to ciekawie opracowany temat na prywatnej stronie, w przypadku kt√≥rego autor zgodziŇā sińô na objńôcie go licencjńÖ CC-BY-SA 4.0, ale zawiera opinie autora i brakuje w nim przypis√≥w).
Czy treŇõci Wikipedii moŇľna wykorzystańá poza nińÖ? Czy tŇāumaczenia z innych Wikipedii sńÖ dopuszczalne?
TreŇõci z Wikipedii moŇľna wykorzystańá w dowolnym celu, ale zgodnie z licencjńÖ Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach 4.0 , trzeba podańá przynajmniej informacjńô o tym, Ňľe treŇõńá jest na tej licencji oraz wskazańá wszystkich autor√≥w, a w przypadku modyfikacji takŇľe Ňļr√≥dŇāo. Dotyczy to przede wszystkim tekst√≥w, grafiki i multimedi√≥w, poniewaŇľ bywajńÖ one zamieszczane na innych licencjach, ale co do zasady, traktuje sińô je tak samo. OczywiŇõcie poza treŇõciami, kt√≥re sńÖ w domenie publicznej, te moŇľna bez niczego rozpowszechniańá. Gdy chcemy tego dokonańá na stronie internetowej, prywatnej czy w gazecie, wystarczy link do licencji oraz link do autora bńÖdŇļ autor√≥w danej treŇõci. Znajduje sińô on w przypadku tekst√≥w w zakŇāadce ‚ÄěHistoria i autorzy‚ÄĚ, w przypadku grafik ‚Äď na stronie grafiki.
Co do tekst√≥w z innych Wikipedii, to jak najbardziej wolno stosowańá tŇāumaczenie, poniewaŇľ objńôte sńÖ tńÖ samńÖ licencjńÖ, co wersja polskojńôzyczna. Ale przy tworzeniu artykuŇāu trzeba podańá autor√≥w ‚Äď link do historii strony w pasku opisu zmian powinien wystarczyńá (licencja jest ta sama). Uwaga! Innych Wikipedii nie traktujemy jako Ňļr√≥deŇā. TŇāumaczone artykuŇāy teŇľ powinny posiadańá Ňļr√≥dŇāa ‚Äď wtedy zamieszczamy je r√≥wnieŇľ w wersji polskojńôzycznej.
Co istotne, a nierzadko sińô o tym zapomina, przy kopiowaniu treŇõci wewnńÖtrz Wikipedii, teŇľ trzeba wskazańá autor√≥w.
W jaki spos√≥b przesŇāańá grafikńô (plik) i jak jńÖ zamieŇõcińá w artykule? Jak to zrobińá krok po kroku?
Czy grafiki moŇľna zamieszczańá tylko na licencji Creative Commons? Czy moŇľna zamieszczańá pliki z innych Wikipedii lub znalezione w Internecie?
Do ilustrowania artykuŇā√≥w wybieramy ilustracje, kt√≥re przesŇāane zostaŇāy do repozytorium Wikimedia Commons, z kt√≥rego korzystajńÖ wszystkie edycje jńôzykowe Wikipedii, jak i inne projekty Wikimedia. MuszńÖ byńá to licencje wolne, czyli Creative Commons lub inne, np. GNU FDL, pozwalajńÖce na dowolne kopiowanie, rozpowszechnianie i modyfikowanie dzieŇāa za podaniem autorstwa i licencji, na jakiej przesŇāany zostaŇā plik. Zaleca sińô, aby pliki przesyŇāańá na licencji Creative Commons BY-SA 4.0, ale autor pliku moŇľe wybrańá spoŇõr√≥d innych licencji dopuszczalnych w Wikimedia Commons. Lista tych licencji oraz warunki szczeg√≥Ňāowe co do publikacji prac (np. w niekt√≥rych krajach fotografii pewnego rodzaju obiekt√≥w nie wolno publikowańá) znajduje sińô na stronie Commons:Licencja .
Uwaga! Samodzielne sfotografowanie sceny z filmu w kinie, czy zrobienie zrzutu ekranu jest takim samym powieleniem, jak skopiowanie utworu w inny spos√≥b. Nie nabywa sińô przez to praw autorskich do skopiowanego w taki spos√≥b dzieŇāa.
JeŇľeli nie jesteŇõ tw√≥rcńÖ lub tw√≥rczynińÖ pliku i nie masz do niego praw autorskich, to moŇľesz go przesŇāańá jedynie, jeŇõli znajduje sińô on w domenie publicznej (czyli minńôŇāo 70 lat od Ňõmierci autora/autor√≥w albo potrafisz udokumentowańá to, Ňľe jest on z innego powodu w domenie publicznej ‚Äď dotyczy to np. zdjńôńá publikowanych w Polsce przed 1994 rokiem, kt√≥rych nie oznaczano jako ‚Äěwszelkie prawa zastrzeŇľone‚ÄĚ), albo jeŇõli uzyskasz od niego zgodńô na objńôcie pliku wolnńÖ licencjńÖ. Zgoda autora musi byńá przesŇāana na adres permissions-pl@wikimedia.org . W przypadku plik√≥w, jakie znajdujńÖ sińô w zasobach internetowych, trzeba mieńá wińôc rozeznanie co do ich statusu prawnego.
W przypadku plik√≥w z innych Wikipedii moŇľna je przenieŇõńá do Wikimedia Commons (np. przy uŇľyciu narzńôdzia CommonsHelper ). JednakŇľe z pewnymi wyjńÖtkami. Na poczńÖtku sprawdŇļ, czy plik zostaŇā opublikowany na akceptowalnej licencji . Niekt√≥rych plik√≥w (np. z oznaczeniem ‚Äěfair use‚ÄĚ) nie moŇľna bńôdzie przesŇāańá . Pamińôtaj, by dańá taki sam opis, jaki jest na stronie opisu pliku tam, gdzie on sińô znajduje ‚Äď z zaznaczeniem autora, Ňļr√≥dŇāa i licencji.
Kiedy wykonana przeze mnie poprawka (lub poszerzenie artykuŇāu) zostanie zatwierdzona? Kogo moŇľna poprosińá o zatwierdzenie zmian?
Maksymalny czas oczekiwania na oznaczenie edycji jako wolnej od wandalizm√≥w wynosi ok. 3‚Äď4 miesińÖce, ale zazwyczaj zmiany oznaczane sńÖ na bieŇľńÖco. Wikipedińô kaŇľdy moŇľe wsp√≥Ňātworzyńá i chońá prawie wszyscy dziaŇāajńÖ w dobrej wierze, zdarza sińô, Ňľe niekt√≥rzy pr√≥bujńÖ niszczyńá pracńô innych . Wikipedia chroni sińô przed wandalami, jednakŇľe okupione jest to niedogodnoŇõcińÖ oczekiwania na zatwierdzenie zmian. Codziennie uŇľytkownicy wykonujńÖ kilkanaŇõcie tysińôcy edycji, w tym duŇľa ich czńôŇõńá jest dokonywana przez wikipedyst√≥w nieposiadajńÖcych statusu redaktora, r√≥wnieŇľ przez osoby niezarejestrowane. Os√≥b posiadajńÖcych uprawnienia do oznaczania jest obecnie 4133 , ale nie wszyscy na co dzieŇĄ zajmujńÖ sińô przeglńÖdaniem zmian.
JeŇľeli widzisz potrzebńô, by wprowadzone zmiany zostaŇāy przejrzane szybciej, napisz proŇõbńô o ich sprawdzenie na stronie Wikipedia:Pytania nowicjuszy .
JeŇõli edytujesz jako osoba niezalogowana, moŇľesz sińô zarejestrowańá lub zalogowańá ‚Äď po 150 edycjach moŇľesz otrzymańá uprawnienia redaktora ( Wikipedia:Wersje przejrzane/Przyznawanie uprawnieŇĄ ).
W jaki spos√≥b dodańá link do innego artykuŇāu, zrobińá automatyczne wypunktowanie, wstawińá tabelkńô, spis treŇõci itd.?
Poradnik dotyczńÖcy formatowania w edytorze wizualnym znajdziesz na stronie Pomoc:VisualEditor .
Informacje o tym, jak formatowańá w kodzie Ňļr√≥dŇāowym, znajdziesz tutaj: Pomoc:Formatowanie tekstu .
Jak tworzyńá linki do innych stron, a takŇľe do innych stron internetowych, znajdziesz na stronie Pomoc:Jak wstawińá link . Tworzenie link√≥w do innych Wikipedii opisano w tym miejscu: Pomoc:Interwiki
Pomoc:Tabele ‚Äď obszerny opis wstawiania tabelek.
Spis treŇõci generowany jest automatycznie, gdy dodajemy kolejne sekcje (rozdziaŇāy), zobacz, jak robińá to w odpowiedni spos√≥b, na stronie Pomoc:Dzielenie artykuŇā√≥w na sekcje .
Pomoc:Znaczniki ‚Äď tu opisane sńÖ specjalne znaczniki ‚Äď wińôkszoŇõci z nich nie uŇľywamy w artykuŇāach.
Pomoc:Wzory ‚Äď opisano tutaj, w jaki spos√≥b wstawiańá wzory matematyczne (LaTeX).
Pomoc - szablony
Pytania nowicjuszy i odpowiedzi (FAQ)